Książ Śląski

Strona główna >>> Kożuchów-miasto i gmina >>> Książ Śląski

Książ Śląski – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Kożuchów. Wieś typu łańcuchówka.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Historia

Pierwsze informacje o wsi pochodzą z 1305 r., należy jednak przypuszczać, że metryka miejscowości jest znacznie wcześniejsza i sięga połowy XIII w. W końcu XIV w. wzmiankowany jest miejscowy kościół parafialny p. w. Wniebowzięcia NMP, który w końcu XV stulecia otrzymał dzwonnicę i dwa dzwony (jeden ufundowano w 1484 r., drugi w 1518 r.). Parafia w Książu istniała do 1 poł. XIX w., kiedy to kościół uległ zniszczeniu (przed 1844 r. - prawdopodobnie pożar). Drewnianą dzwonnicę rozebrano dopiero po II wojnie światowej. W końcu XV w. wieś stanowiła własność rycerską i należała do braci Nickela i Hansa von Ebersbachów, potem kolejno do rodziny von Dyherrn, braci Cyrusa i Ludwiga von Rothenburg i Sebastiana von Schwarza. W czasie wojny trzydziestoletniej miejscowość została splądrowana przez żołnierzy brandenburskich, którzy zabili miejscowego wójta, Hansa Arnolda. Na początku XVII w. majątek dzierżawił Georg Schönborn z Podbrzezia Dolnego. U schyłku XVII w. Książ był podzielony, jedną z części władał Balzer von Unruh z Zatonia, drugą Helena von Schlichting. Od 1701 r. cały majątek znajdował się w rękach Siegmunda Wil-helma von Schicka, potem (ok. 1728 r.) Balthazara Friedricha von Lüttwitza z Długiego. Po jego śmierci nastąpił ponowny podział wsi. W 1791 r. Książ liczył 270 mieszkańców, we wsi wzmiankowano kościół parafialny z domem parafialnym, szkołę, gospodę, 15 wolnych chłopów, 9 gospodarstw komorników, wiatrak - łącznie 33 zabudowania. Około 1800 r. wybudowano we wsi okazały klasycystyczny dwór, później adaptowany na karczmę. W końcu XVIII w. do znaczenia doszło miejscowe sołectwo. W 1844 r. wymienia się sołtysa Edermana, który był także właścicielem majątku szlacheckiego. W tym czasie wieś liczyła 45 domów, 372 mieszkańców (11 katolików), posiadała szkołę ewangelicką (50 uczniów), w skład majątku wchodziły 2 gorzelnie, olejarnia, wiatrak i kuźnia. W pobliżu wsi pozyskiwano rudę darniową. Około 1873 r. cały majątek przeszedł na własność grafów Schack von Wittenau z Dziadzoszyc, potem Maxa Greulicha. W latach 20. XX w. majątek został ponownie podzielony. W latach 1933-1944 właścicielem części dóbr był Herman Waltzer, folwark natomiast znajdował się w rękach Fritza Kurza. Po 1945 r. w zabudowaniach folwarcznych zorganizowano Państwowe Gospodarstwo Rolne, które później włączono do Kombinatu PGR Kożuchów, we dworze sołtysim mieściły się mieszkania i biura gospodarstwa. Zakład rolny zlikwidowano na początku lat 90. XX w., a zabudowania gospodarcze zakupił prywatny przedsiębiorca. W latach 80. wzniesiono we wsi kilka nowych zabudowań mieszkalnych. Do celów sakralnych adaptowano jeden z budynków mieszkalnych, któremu nadano kształt kaplicy (dwuspadowy dach, niewielka kruchta i wieża). Kaplicę p.w. św. Jana Chrzciciela poświęcono w roku 1990 r., obecnie jest filią parafii w Ługach. W 2002 r. Książ Śląski zamieszkiwało 324 osoby, we wsi znajdowały się 44 gospodarstwa rolne, punkt handlowy i oddział przedszkolny Szkoły Podstawowej w Mirocinie Dolnym.^[1]

Warto zobaczyć

• Dwór z XIX wieku. Klasycystyczny, piętrowy kryty dachem czterospadowym.

Mapa

Wyświetl większą mapę

Poleć artykuł:

Komentarze do artykułu:

Źródła

1. ↑ Na podstawie publikacji Tomasza Andrzejewskiego "Miejscowości powiatu nowosolskiego. Rys historyczny."